کاهش فشار آب پس از اجرای شبکه با لوله پلی اتیلن یکی از سوالات متداول کارفرمایان، کشاورزان و مجریان تاسیسات آبرسانی است. در بسیاری از موارد، تصور می‌شود که جنس لوله عامل افت فشار است، در حالی که در اغلب پروژه‌ها، علت اصلی به طراحی، اجرا یا انتخاب نادرست مشخصات فنی باز می‌گردد. در این مقاله به صورت رسمی و تخصصی، تمامی دلایل احتمالی افت فشار پس از نصب لوله پلی اتیلن را بررسی می‌کنیم.

بررسی از دیدگاه استانداردهای فنی

مطابق اصول طراحی شبکه‌های انتقال سیالات، افت فشار تابعی از قطر داخلی لوله، طول مسیر، دبی عبوری، تعداد اتصالات و زبری سطح داخلی است. لوله‌های پلی اتیلن استاندارد دارای سطح داخلی بسیار صاف بوده و ضریب زبری پایینی دارند؛ بنابراین در صورت رعایت اصول طراحی، نباید باعث افت فشار غیرعادی شوند.

مهم‌ترین دلایل کم شدن فشار آب بعد از نصب

• انتخاب قطر نامناسب لوله: کوچک بودن قطر نسبت به میزان مصرف، اصلی‌ترین دلیل افت فشار است.
• استفاده از SDR نامتناسب: کاهش بیش از حد ضخامت دیواره می‌تواند باعث تغییر قطر داخلی مؤثر شود.
• طول زیاد مسیر انتقال: هرچه طول لوله بیشتر باشد، افت اصطکاکی افزایش می‌یابد.
• تعداد زیاد اتصالات و زانوها: تغییر جهت‌های مکرر باعث افزایش افت موضعی می‌شود.
• جوشکاری غیراستاندارد: پلیسه داخلی ناشی از جوش نامناسب می‌تواند مسیر عبور آب را محدود کند.
• وجود هوا در خط لوله: حبس هوا در نقاط مرتفع شبکه باعث اختلال در جریان می‌شود.
• گرفتگی اولیه با خاک یا ذرات: در پروژه‌های کشاورزی این موضوع شایع است.
• ضعف پمپ یا منبع تأمین فشار: گاهی مشکل به سیستم تأمین فشار مربوط است نه لوله.

آیا جنس لوله پلی اتیلن عامل افت فشار است؟

از نظر مهندسی سیالات، لوله پلی اتیلن به دلیل سطح داخلی صیقلی، نسبت به بسیاری از لوله‌های فلزی افت فشار کمتری ایجاد می‌کند. بنابراین اگر پس از نصب فشار کاهش یافته، باید ابتدا موارد طراحی، اجرا و تجهیزات جانبی بررسی شود.

راهکارهای تخصصی برای رفع مشکل

• محاسبه دقیق دبی و انتخاب قطر بر اساس جداول افت فشار.
• بررسی صحت جوش‌ها و حذف پلیسه داخلی.
• نصب شیر هواگیری در نقاط مرتفع.
• کاهش تعداد زانو و اتصالات غیرضروری.
• بازبینی توان و هد پمپ.
• شستشوی کامل شبکه قبل از بهره‌برداری.